TÍCH HỢP NGÔN NGỮ HỌC VÀ VĂN HÓA HỌC TRONG PHÂN TÍCH VĂN BẢN NGHỆ THUẬT

Integration of linguistics and culturology in analyzing artistic texts

Tóm tắt:

Trong lí thuyết ngôn ngữ học hiện đại, văn bản nghệ thuật là một diễn ngôn và được đặc trưng bằng các yếu tố kí hiệu và mã hoá kí hiệu, hoàn cảnh giao tiếp và ngữ vực của cuộc giao tiếp. Các yếu tố đó bị chế định bởi các quy tắc của ngôn ngữ và các phạm trù văn hoá. Từ mô thức đó của hoạt động sáng tạo và tiếp nhận văn chương, bài viết trình bày về các khả năng tích hợp kiến thức ngôn ngữ học vào việc phân tích tác phẩm văn chương: (1) Tìm tiêu điểm thông tin, tìm các dấu hiệu tu từ, tìm nghĩa từ điển và nghĩa văn bản của yếu tố ngôn ngữ; (2) phân tích nghĩa sự tình và nghĩa tình thái, nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của phát ngôn; (3) phân tích vai trò của các câu trong đoạn và gánh nặng ngữ nghĩa của chúng. Tiếp đó, bài viết đã đề cập về một số khả năng tích hợp ngoài ngôn ngữ (tri thức văn hoá học) nhằm giải mã hệ thống kí hiệu thẩm mĩ trong ngôn ngữ văn chương, như triết học, logic học, địa lí học, sử học, văn hoá học.

Từ khóa: tích hợp; ngôn ngữ học; diễn ngôn; kí hiệu; ngữ vực.

Abstract:

In modern linguistic theories, an artistic text is a piece of discourse characterized by elements namely signs and sign encoding, communicative contexts and registers, which are constrained by linguistic rules and cultural categories. From that pattern of creating and receiving literature, this article presents possibilities of integrating linguistic knowledge into the analysis of literary works: (1) Seeking information focuses, rhetorical tokens, dictionary meanings and text meanings of linguistic elements; (2) analyzing propositional meanings and modal senses, explicit and implicit meanings of utterances; (3) analyzing the role of sentences in a paragraph and their semantic load. Then, the article mentions possibilities of integrating non-linguistic elements (cultural knowledge) to decode the system of aesthetic signs in literary language found in philosophy, logics, geography, history and culturology.

Keywords: integration; linguistics; discourse; signal; register.

Các bài báo khác của tác giả được đăng trên tạp chí

Số thứ tự Bài báo Tạp chí Trang Ngày đăng
137(01).20203930-03-20
235(04).20193829-12-19
317A(04) - 20157401-11-15
415(02) - 20155930-06-15