NGHIÊN CỨU TRUYỆN THƠ NÔM NGƯỜI VIỆT VÀ TRUYỆN THƠ NÔM NGƯỜI TÀY TỪ LÍ THUYẾT TÂM LÍ - VĂN HÓA TỘC NGƯỜI: LỊCH SỬ VÀ TRIỂN VỌNG

RESEARCH INTO VIET’S AND TAY’S NOM POETIC STORIES FROM THE PSYCHO-CULTURAL THEORY OF ETHNICITY: HISTORY AND PROSPECTS

Tóm tắt:

Truyện thơ Nôm của người Việt và người Tày đã được giới nghiên cứu quan tâm từ khá lâu, đạt được những thành tựu nhất định. Đây là những hiện tượng văn chương đặc biệt, mang nhiều ý nghĩa văn hóa, văn học, tâm lí - những dấu chỉ trong quá trình phát triển tộc người nói chung cũng như trong tiến trình phát triển của lịch sử văn học hai dân tộc (xét về mặt tộc người) nói riêng. Các nghiên cứu trước đây thường tập trung vào hai khuynh hướng chủ yếu: 1/ Chỉ quan tâm chủ yếu tới truyện thơ Nôm người Việt hoặc truyện Nôm người Tày, nghĩa là chưa nghiên cứu đối sánh giữa hai đối tượng của hai nền văn học độc lập; hoặc, 2/ Nghiên cứu theo bình diện thi pháp, loại hình học, xã hội học Marxism,... Nếu mở rộng trong bối cảnh văn hóa tổng thể, truyện thơ Nôm hai tộc người này còn nhiều khả năng khác. Trong bài viết này, chúng tôi lấy đối sánh làm thao tác, áp dụng lí thuyết tâm lí văn hóa tộc người nhằm hướng đến giới thiệu một số khía cạnh quan trọng của mà theo chúng tôi là những hướng khả thi trong tương lai như: các dấu vết tâm thức bản địa và ảnh hưởng khu vực; các biểu hiện của tự vệ văn hóa trong quá trình giao lưu,... Qua đó, góp phần hiểu đôi nét về tâm lí Tày, Việt qua tư liệu ngữ văn thành văn - những đối tượng nổi bật của giao lưu văn hóa vùng và khu vực ở Việt Nam.

Từ khóa: Truyện thơ Nôm Việt; truyện thơ Nôm Tày; tâm lí văn hóa tộc người; tự vệ văn hóa; giao lưu văn hóa.

Abstract:

Viet’s and Tay’s Nom poetic stories have been studied for a long time, and achieved (gained) certain achievements. These are special literary phenomena, objects of cultural, literary and psychological significances - traces in the process of developing the ethnicity in general as well as in the process of development of literary history of two ethnic groups (in terms of ethnicity) in particular. Previous researches can often be seen (commonly concentrated) in two dimensions: 1/ Focused mainly on Viet’s Nom poetic stories or Tay’s Nom poetic stories, that is, there was no the study of comparison between two objects of two independent cultures; or, 2/ Concenred only with on the aspect of poetics, typology, Marxist sociology, etc. If extended in the context of the overall culture, the documents of Nom poetic stories of these two ethnicities are still to be propablely different. In this article, we succeed with the compirasion, by applying the theory of ethnic cultural psychology in order to introduce some important aspects of this object that we believe that they are the possible dimensions of ethnological research in the future such as: indigenous psychic traces and regional influences; manifestations of cultural self-defense during exchanges, etc. Through which, in order to contribute more understanding of the psychological characteristics of Tay and Viet people through the written literary document - the prominent subjects of spherical and regional cultural exchange in Vietnam.

Keywords: Viet’s Nom poetic stories; Tay’s Nom poetic stories; cultural psyche of ethnicity; cultural self-defense; cultural exchange.

Các bài báo khác của tác giả được đăng trên tạp chí

Số thứ tự Bài báo Tạp chí Trang Ngày đăng
131(05).201830-12-18
226(05).20173430-12-17
317A(04) - 20153701-11-15